โครงการเพิ่มคุณค่ากากของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม

 

 

ความเป็นมาของโครงการ


       การจัดการกากของเสียที่เป็นวัสดุเหลือใช้จากภาคอุตสาหกรรมทุกประเภทมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง การจัดการส่วนใหญ่ต้องเสียค่าใช้จ่ายซึ่งเป็นต้นทุนทุกอุตสาหกรรมทำให้เกิดการลักลอบทิ้งกากของเสีย ซึ่งเป็นข่าวทั้งหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์ ดังนั้นจึงมีความจำเป็นเร่งด่วนต้องหาทางสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับกากของเสียเหล่านั้น และในขณะเดียวกันต้องคำนึงความต้องการใช้ประโยชน์จากผลลัพธ์ที่ได้จากกระบวนการจัดการกากของเสียนั้น ๆ ซึ่งจะทำให้เกิดการบูรณาการความร่วมมือสร้างมูลค่าเพิ่มกากของเสียอุตสาหกรรม ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรมที่มีการเพาะปลูกพืชเกษตรมากมายหลายชนิดตามความเหมาะสมของพื้นที่ เพื่อใช้เป็นวัตถุดิบของอุตสาหกรรมแปรรูปผลิตผลเกษตร ได้แก่ อุตสาหกรรมแปรรูปปาล์มน้ำมัน อุตสาหกรรมแปรรูปอ้อย (น้ำตาล) อุตสาหกรรมแปรรูปไชโป๊ว อุตสาหกรรมแปรรูปข้าวโพดหวาน อุตสาหกรรมแปรรูปมันสำปะหลัง อุตสาหกรรมแปรรูปไม้ยางพารา อุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ อุตสาหกรรมโรงสีข้าว อุตสาหกรรมแปรรูปผลไม้ เช่น ลำใย เงาะ สับปะรด เป็นต้น อุตสาหกรรมเหล่านี้นอกจากจะสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับประเทศได้อย่างต่อเนื่องตลอดมาแล้วในขณะเดียวกันก็มีของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการผลิตนับวันจะเพิ่มปริมาณสูงขึ้น โรงงานอุตสาหกรรมจึงจำเป็นต้องมีการจัดการกากของเสียภายในโรงงานที่ดี ซึ่งอาจทำได้หลาย ๆ วิธี เช่น การกำจัดของเสียที่จุดสุดท้ายของกระบวนการ (End of Pipe Treatment) การกำจัดของเสียที่แหล่งกำเนิด (Source Treatment) การลดปริมาณของเสีย (Waste Minimization) ในที่สุดอาจถึงขั้นไม่ทิ้งของเสียออกนอกโรงงานเลย (Zero Discharge) การวางแผนการผลิตแบบครบรูปแบบ (Total Integrated Process Planning) จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องคำนึงถึงการใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบและของเสียที่เกิดขึ้นภายในโรงงานให้มากที่สุด การพัฒนาเทคโนโลยีการจัดการของเสียภายในโรงงาน เป็นแนวทางการจัดการสิ่งแวดล้อมใหม่
       โดยคำนึงถึงการลดของเสียที่มาจากการผลิตให้น้อยที่สุดทั้งนี้ไม่เพียงแต่สามารถลดปริมาณของเสียแล้วยังเป็นการเพิ่มคุณค่ากากของเสีย ซึ่งเป็นการช่วยลดภาระ ตลอดจนค่าใช้จ่ายในการบำบัดอีกทางหนึ่งด้วย  
กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม ได้เล็งเห็นถึงความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาและยกระดับขีดความสามารถของอุตสาหกรรมสู่ความยั่งยืน ที่คำนึงถึงการสร้างสมดุลแห่งประโยชน์ของการอยู่ร่วมกันระหว่างอุตสาหกรรม ชุมชน และสิ่งแวดล้อม จึงได้จัดทำ “โครงการเพิ่มคุณค่ากากของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม” ขึ้น เพื่อการศึกษาวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการสร้างคุณค่าเพิ่มให้กับกากของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมที่เข้าร่วมโครงการ และการลงมือปฏิบัติการจริงเพื่อสร้างความเชื่อมั่นในการสร้างคุณค่าเพิ่มต่อไป